Vooral in deze tijd waar we steeds meer digitaal doen, overprikkeld worden door de veelvoud aan digitale boodschappen. Juist dan is het belangrijk terug te gaan naar de kern van ons gedrag om dat beter te begrijpen. En dan heb ik het over gevoel en emoties. Tijd nemen om te bespreken wat echt gezien mag worden in plaats van ons (digitaal) te verstoppen in wat we denken te willen zien omdat ECHT zien, van onszelf en de ander, beangstigend en raar is geworden. We verstoppen ons liever dan te praten over emoties.

Emotionele intelligentie

Het praten over gevoel en kunnen omgaan met gevoel en emoties, van jezelf en van de ander, is niet iets dat automatisch geleerd wordt in de opvoeding. Ik zou willen dat basisscholen hier meer oog voor hadden. Niet om deze verantwoordelijkheid over te nemen van ouders, maar wel om een platform te zijn voor ouders die hier zelf geen inhoud aan weten te geven. Vooral in de jonge fase van een kind is het belangrijk dat hij emoties leert kennen en gevoel weet te uiten op een veilige manier, dus zonder dat hij daarvoor gestraft wordt. Elk gevoel mag er zijn. En is het begin om de emotie, die er mee gepaard gaat, te leren beheersen. Sociale en emotionele vaardigheden zijn in onze digitale/AI tijdperk steeds meer op de achtergrond en ik denk dat dit bijdraagt aan de steeds groter wordende groep jongeren met psychische problemen. Verstoppen in plaats van verwerken.

Verbinding door het delen van emoties

Een goed gesprek hebben over gevoel en emoties is lastiger dan je denkt. Het betekent dat beide volwassen partijen (partners) zich kwetsbaar moeten opstellen en echt moeten luisteren naar wat de ander zegt zonder het te betrekken op zichzelf en dus in de aanval, verdediging of vluchtmodus schieten. Luisteren en vervolgens begrijpen wat de ander zegt. ‘Ik vind het niet leuk wat je zegt’ is geen aanval! Ook al kan je ego met deze woorden snel gekrenkt zijn. Het is een hulpvraag en uitnodiging om samen te kijken naar de pijn die erachter zit. Pijn bij degene die de woorden ontvangt en pijn bij degene die de woorden zegt. Alleen dan ontstaat verbinding.

Communicatie is key

We kunnen niet elk emotioneel gesprek starten met de woorden “Ik wil jou niet kwetsen, dus ik hoop dat je het niet als een aanval ziet, maar als een uitnodiging om samen te kijken waarom ik mij gekwetst voel, dus wat ik nu ga zeggen kunnen we dat samen onderzoeken want ik heb je hulp daarbij nodig, want ik vond het niet leuk wat je gisteren zei”. Maar toch is het belangrijk om deze basishouding aan te nemen en echt partnerschap uit te oefenen. Niet jij en ik, maar wij. En vaak zullen we het gesprek niet eens beginnen met het uiten van gevoel, maar zullen we een ‘veilig praktisch probleem’ naar voren brengen waarmee we eigenlijk willen zeggen ‘ik ben gekwetst’. Gedoe over schoenen op de trap, zooi op het aanrecht, wasgoed niet in de wasmand.

Vaak is het lastig om zelf te bepalen welke belemmerende overtuigingen je hebt. Als je al wilt zien dat je ze hebt, is het ook nog eens lastig te ontdekken welke dat zijn. Soms merk je dat er iets niet werkt in je leven. Op grote momenten zoals het krijgen/ hebben van kinderen, kan dit heel zichtbaar worden. Kinderen hebben de unieke eigenschap om de perfecte spiegel te zijn van je eigen gedrag, overtuigingen en dna. Maar soms is het ook een werkgever of hechte relaties zoals partner en vrienden die je wijzen op je gedrag. En belemmerende overtuigingen zitten 1-op-1 in gedrag, taal, nonverbale communicatie. Vervolgens wordt de mate en uiting ervan tevens bepaald door je karakter. Dus je hele Zijn.

Waarom moet ik van overtuigingen af?

Dat hoeft niet! Je kunt heel lang heel gelukkig zijn zonder dat het invloed heeft op je leven of dat je gedrag prima werkt voor jezelf en je omgeving. Maar als dit niet zo is, dan spelen die overtuigingen waarschijnlijk op. Ruim je ze niet op dan blijf je tegen dezelfde (pijn)punten in je leven aanlopen totdat je er wel iets aan wilt doen. Pijnpunten kunnen bijvoorbeeld zijn dat je kinderen niet het gedrag laten zien dat je graag wilt. Of dat jezelf vaak van partnerrelaties wisselt. Of dat je vaak 'gedwongen' wordt van werkgever te wisselen.

Waar komen overtuigingen vandaan?

Veel overtuigingen worden van generatie op generatie doorgegeven. De wijze waarop ouders je benaderen, is doordrenkt van overtuigingen. In hun gedrag, hun taal, hun non-verbale communicatie zitten heel veel overtuigingen besloten die zij hebben aangeleerd van hun ouders. Dat maakt het extra moeilijk om bewust te worden van jouw eigen overtuigingen, omdat je vanuit je jeugd niet beter weet dan dat dit het voorbeeldgedrag is. En overtuigingen zijn vaak een mix van gedrag, overtuigingen, waarden en normen. Eén van mijn hardnekkige overtuigingen is dat ik alles alleen moet doen. Waarden en normen die daar aan bijgedragen hebben, zijn; je moet hard werken, niets krijg je cadeau, je moet het zelf doen in het leven, succes zit in materie. In mijn karakter zitten vrijheid, hard werken, perfectionisme. Ik kan nog wel even doorgaan. Begin twintig begon die overtuiging erg tegen mij te werken bij het vinden van een baan, aangaan van relaties en andere zaken. En ben ik gaan onderzoeken waarom de baan niet bij mij paste, de relatie niet bij mij paste en wat daarachter zat.

Iedereen heeft een rugzak met puin en stenen door ervaringen en gebeurtenissen uit zijn/haar jeugd. Door familietrauma's en karma uit dit of vorige levens. Die rugzak heeft iedereen. En soms wordt hij gewoon te zwaar. Dat is nou eenmaal zo. Dat hoort bij het leven. Je kan je rugzak laten groeien, maar ooit zit hij vol. Misschien door iets kleins op je pad waardoor de rugzak niet meer dichtgaat. Of misschien door iets heel groots op je pad waardoor hij ineens van je schouders mietert. Hoe het ook zit. De rugzak moet dan leeg. 

En puin ruimen is juist heel goed. Niet alle stenen zijn slecht. Juist als je er iets mee doet, zijn ze ook goed. Ze leren je vooral naar jezelf te kijken en te groeien als mens in gevoel, houding en gedrag. Ze helpen je te worden wie je wilt zijn. Voor jezelf, voor je kinderen, voor je partner, voor wie belangrijk voor jou is.

En er kan nog wat ruis achterblijven in de zijvakken misschien. Maar verder moet hij gewoon echt leeg. Blijft hij vol of zelfs halfvol, dan worden de stenen op je pad steeds groter. Totdat je doorhebt dat die stenen je iets willen vertellen. Namelijk dat puin en stenen bedoeld zijn om aan te kijken, aan te raken, te voelen, te poetsen en te ontleden totdat de wind het puin eindelijk meeneemt en jij sterker, krachtiger, bewuster en wijzer bent geworden.

Dus om de rugzak leeg te halen, moet je willen kijken naar jouw aandeel in jouw leven. Je kan denken dat anderen gezorgd hebben voor de stenen, maar uiteindelijk ben jij degene geweest die bepaald heeft of ze in je rugzak gaan en hoe zwaar ze daar wegen. Anderen hebben ze er niet ingelegd. Jij bent er zelf verantwoordelijk voor en drager van. 

Gedachten kunnen je gek maken. Gedachten volgen gevoelens en emoties. Als je daar geen aandacht aan besteed, kom je in een neerwaartse spiraal van negativiteit. Als je echter de tijd neemt om je gedachten onder de loep te nemen, dan kan je ze bewust ombuigen naar positiviteit. Waarom zijn je gedachten er? Wat willen ze je vertellen over hoe jij denkt, hoe jij je voelt en wat er nodig is om dit te veranderen? 

Onze basisinstinct is gericht op alert te zijn op gevaar en op overleven. Gedachten zijn hier ook op ingericht. Op de wereld om ons heen. Op de ander. Angst voor het onbekende laat ons piekeren en twijfelen. Angst voor afwijzing van anderen laat ons oordelen en veroordelen. Angst om niet normaal gevonden te worden, om er niet bij te horen. Terwijl ons gevoel en onze emoties gaan over onszelf. 

Laat je dus bij je gedachten niet afleiden door de ander en het aandeel wat je denkt dat een ander heeft in jouw gedachten (ja, maar hij.... ja want zij...). Nee, ga na wat je gedachten zeggen over JOU; over jouw gevoel en jouw emoties en hoe jij die kunt loslaten en ombuigen.

Het verleden is geweest. Het heeft je veel geleerd. Neem het mee als lessen voor de toekomst en vrede in het nu. Vergeef jezelf voor wat geweest is. Hou van jezelf voor wie je bent. Wees dankbaar voor wat komen gaat. Het was schijnbaar nodig om je hier te krijgen. De Selffulfilling prophecy werkt echt. Verwacht het beste, want je krijgt wat je verwacht. Verwacht je dat je het niet kan, dan kan het niet. Verwacht dus dat het kan en het gaat gebeuren.

Je kijkt door je eigen gekleurde bril naar de wereld en ziet daar jouw gedachten weerspiegelt in de ander en in de wereld.